OSS – Het onlangs geopende Warenhuis in Oss is een publieke plek met een uitgesproken identiteit: een all-inclusive industrial experience waar cultuur, kennis en informatie samenkomen. In het hart van een nieuw stedelijk gebied ontstaat een sociale ontmoetingsplek die verrast, verbindt en uitnodigt om te blijven. Met een buitengewoon interieur – ontworpen door includi – dat uitnodigt tot beleving.
Want hoe voorkom je dat een gebouw met een industrieel karakter koud en kil wordt? Door gebruik te maken van natuurlijke materialen en veel hout. Het overkoepelende architectonische plan is ontworpen door Dok Architecten. Binnen dit gebied ontstond de behoefte aan een culturele plek met een centrale publieke rol: Het Warenhuis. Onder één dak werken culturele en educatieve organisaties samen aan een rijk en toegankelijk aanbod voor de stad. Bibliotheek Oss (Noord Brabantse Bibliotheken, NOBB), het Historisch Informatie Centrum Oss, Centrummanagement Oss, het Toeristisch Informatiepunt, Global Goals Oss en het Hooghuis hebben hier gezamenlijk hun plek gevonden.
Ontworpen vanuit mens en plek
De toekomstige gebruikers van Het Warenhuis waren vanaf het begin nauw betrokken bij het ontwerpproces. Via verschillende workshops en gebruikersonderzoek bracht het includi-team hun wensen, behoeften en sociale en functionele ambities in kaart. De resultaten werden vastgelegd in een lookbook waarin ideeën, referenties en ambities samenkomen. Het rijke industriële verleden van Oss speelde daarbij een belangrijke rol. Voordat dit werd vertaald naar een concreet ontwerp, onderzocht includi hoe industriële logica en ruimtelijke structuren doorwerken in de beleving van een plek en hoe deze gelaagdheid zich laat vertalen naar een hedendaags interieur. Voor aanvullend onderzoek reisde het includi-team naar Duitsland, waar voormalige fabrieksterreinen zijn getransformeerd en hergebruikt.
Uit dit onderzoek volgde een duidelijke conclusie: deze omgevingen zijn oorspronkelijk ontworpen voor rationele processen in plaats van voor mensen. Dat levert een heldere proceslogica op, maar vaak ook een minder voorspelbare, soms onlogische ruimtelijke opbouw – met onverwachte routes, bijzondere verhoudingen en ogenschijnlijk vreemde overgangen. “Juist die ruimtelijke onlogica bleek de sleutel tot verrassing en beleving en hebben we daarom bewust toegepast in het interieur van Het Warenhuis,” vertelt Aat Vos, creatief directeur bij includi.
Wow-factor
Om deze inzichten ruimtelijk te vertalen ontwikkelde includi – in samenwerking met het Historisch Informatie Centrum Oss – een fictief industrieel proces, geïnspireerd op Oss als industriestad en het rijke lokale verleden. Elementen uit uiteenlopende industrieën komen hierin samen. Van tapijt en food tot logistiek en farmacie: karakteristieke onderdelen uit deze werelden zijn aaneengeschakeld tot één nieuw proces – als het ware de fabriek van Oss.
Dit narratief verklaart interieurelementen zoals de oven, de proefbakkerij, kratten en pallets, en (boeken)kasten met buizen en leidingen. De karakteristieke productielijn van de voedselindustrie – van levering tot verkoop – is daarbij vertaald naar een ruimtelijke beleving.
Aat Vos vervolgt: “Het resultaat is een industrial all-inclusive experience: een gelaagd interieur waarin routing en zonering voortkomen uit één samenhangend industrieel narratief. Het ontwerp maakt uiteenlopende vormen van gebruik mogelijk zonder de openheid van het gebouw te verliezen.”
Het Warenhuis functioneert daarmee als een stedelijke huiskamer met een hoge belevingswaarde: een derde plek vol onverwachte hoeken, doorgangen en doorkijkjes, waar routes zich ontvouwen, oude verhalen en nieuwe functies samenkomen en bezoekers worden uitgenodigd om te dwalen, te verblijven en nieuwe herinneringen te maken.
