WAGENINGEN – Kameroen speelt een sleutelrol in de Europese aanvoer van tropisch hardhout, maar strengere Europese regelgeving dreigt de toegang tot die markt juist moeilijker te maken voor producenten die investeren in duurzaam bosbeheer. Dat blijkt uit een nieuw rapport van Stichting Probos, gebaseerd op een bezoek aan de bosbouwsector in Oost-Kameroen.
Kameroen is de grootste producent van tropisch hardhout in het Congobekken en levert een aanzienlijk deel van het gezaagde tropische hout dat in Europa wordt gebruikt. Tegelijkertijd staat het land voor grote uitdagingen. Landbouw, illegale houtkap en bevolkingsgroei vergroten de druk op de bossen, terwijl de bosbouwsector te maken krijgt met steeds strengere internationale regels.
Volgens Probos is duurzaam bosbeheer juist een belangrijk middel om ontbossing tegen te gaan. Door bossen verantwoord te exploiteren blijven zij economische waarde houden, terwijl tegelijkertijd biodiversiteit, koolstofopslag en andere ecosysteemdiensten behouden blijven. De organisatie waarschuwt echter dat nieuwe regelgeving alleen effectief is als producenten voldoende ondersteuning krijgen.
Flinke uitdaging
Een belangrijke verandering is de Europese ontbossingsverordening (EUDR), die eind 2026 in werking treedt. Bedrijven die hout naar de Europese Unie exporteren, moeten aantonen dat hun producten niet bijdragen aan ontbossing. Dat vraagt om uitgebreide documentatie en traceerbaarheid. Grote bedrijven investeren al in dergelijke systemen, maar voor kleinere producenten en lokale gemeenschappen vormen de administratieve lasten een flinke uitdaging. Ook de internationale CITES-regelgeving zorgt voor extra werk. Voor beschermde houtsoorten zijn exportvergunningen en wetenschappelijke beoordelingen vereist. Volgens Probos leiden de dubbele controles bij export en import regelmatig tot vertragingen in de handelsketen. Tegelijkertijd biedt deze situatie kansen voor de introductie van minder bekende houtsoorten, waardoor de druk op populaire soorten kan afnemen. De onderzoekers waarschuwen dat Europa een risico loopt als duurzame producenten afhaken vanwege de toenemende regeldruk. In dat geval kunnen exportstromen verschuiven naar markten in Azië, waar doorgaans minder eisen worden gesteld aan de herkomst van hout. Dat zou volgens Probos zowel de positie van Europa als de stimulans voor duurzaam bosbeheer verzwakken.
Kameroen beschikt momenteel over ongeveer 775.000 hectare FSC-gecertificeerd bos en daarnaast bijna een half miljoen hectare onder het Afrikaanse PAFC-certificeringssysteem. De regering probeert duurzaam beheer verder te stimuleren. Sinds begin 2026 ontvangen FSC- en PEFC-gecertificeerde bedrijven een belastingkorting op de jaarlijkse bosbouwheffing. Daarnaast spraken veertien Afrikaanse regeringen tijdens het Zámba Heritage-congres af gezamenlijk 400 miljoen dollar te mobiliseren om 30 miljoen hectare bos onder gecertificeerd duurzaam beheer te brengen.
Noodzakelijk
Probos is van mening dat Europese handelaren, overheden en afnemers een belangrijke rol spelen bij het behoud van tropische bossen. Door te kiezen voor aantoonbaar duurzaam geproduceerd hout, langetermijnrelaties met producenten aan te gaan en lokale initiatieven te ondersteunen, kunnen zij bijdragen aan zowel bosbehoud als een betrouwbare aanvoer van een duurzame grondstof. Volgens de organisatie is duurzaam bosbeheer geen eenvoudige opgave, maar wel een noodzakelijke voorwaarde om de toekomst van de tropische bossen én de internationale houthandel veilig te stellen.
