BRUSSEL – Diverse Europese handelsorganisaties waren blij met de partnerovereenkomst tussen de EU en de Mercosurlanden (EMPA). Alles leek in kannen en kruiken, de handtekeningen gezet, maar op het laatste moment heeft het Europees Parlement een motie aangenomen om de overeenkomst voor te leggen aan het Europees Hof van Justitie. Het Hof moet alsnog toetsen of de deal verenigbaar is met andere EU-verdragen.
De overeenkomst heeft tot doel de tarieven op meer dan 90 procent van de goederen die tussen de EU en de Mercosur-landen (Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia) worden verhandeld, af te schaffen, met inbegrip van de afschaffing van de tarieven op 85 procent van de pulp en 90 procent van de EU-export van papier en karton naar Mercosur. De overeenkomst opent nieuwe markten voor Europese producenten die tot nu toe in een onevenwichtige handelsrelatie met hun Zuid-Amerikaanse tegenhangers verkeerden.
Terwijl de handelsbetrekkingen tussen de EU en de Verenigde Staten gespannen zijn geworden, blijven de handelsbetrekkingen tussen de EU en Mercosur op het gebied van pulp en papier bijzonder onderling afhankelijk. Europa is wereldwijd een netto-exporteur van hoogwaardige papier- en kartonproducten, maar het is ook een belangrijke importeur van marktpulp uit Mercosur, een belangrijke grondstof voor de papierproductie. De EU hanteert sinds 2004 nultarieven voor de invoer van pulp, papier, karton en aanverwante producten, ook uit Mercosur-landen. De Mercosur-landen hebben daarentegen hoge tarieven opgelegd aan Europese exportproducten, waardoor een onevenwichtig concurrentielandschap is ontstaan.
Ontbossing
De overeenkomst bevat een versterkt hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling (TSD) met een juridisch bindende bijlage. Deze bijlage bevat toezeggingen om ontbossing een halt toe te roepen en de samenwerking op het gebied van de ontwikkeling van duurzame toeleveringsketens te versterken. Het is voor het eerst dat landen die bij een dergelijke overeenkomst betrokken zijn, individuele wettelijke toezeggingen hebben gedaan op het gebied van ontbossing, die onderworpen zijn aan geschillenbeslechting. De Confederation of European Paper Industries (Cepi) was blij met de partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Mercosur (EMPA) en onderstreept het belang van een strikte uitvoering en handhaving van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling om ervoor te zorgen dat de milieu- en arbeidsnormen worden nageleefd. Zowel de Europese pulp- en papierindustrie als de Braziliaanse bosbouw hebben zich al verbonden tot het voorkomen van illegale houtkap en ontbossing. Milieu- en maatschappelijke organisaties hebben echter sterke twijfels over mensenrechten en duurzaamheid en denken dat het akkoord kan leiden tot een verdere ontbossing, omdat er te weinig handhavingsmechanismen zijn om duurzame productie te waarborgen en de export van met name soja en vlees te koste kan gaan van de tropische regenwouden in betreffende landen.
Schadelijke overeenkomst
Milieu-organisatie Greenpeace is blij met de zorgvuldigheid die het Europees Parlement aan de dag legt door de overeenkomst nog een keer te laten toetsen bij het Hof. Greenpeace-campaigner Lis Cunha daarover: “Het Europees Parlement heeft opnieuw duidelijk gemaakt dat het ernstige twijfels heeft over deze schadelijke overeenkomst. Juridische experts hebben al langer twijfel over veel onderdelen van deze deal en het is essentieel dat het Hof hiernaar kijkt. Door deze stemming moeten de Europese Commissie en de nationale regeringen deze bezwaren serieus nemen en wachten op het antwoord van het Hof voordat ze verder kunnen gaan met ratificatie.”
