DELFT – TNO heeft onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een volledig circulaire woningsector in 2050. Het onderzoek benadrukt de noodzaak van een gezamenlijke inspanning van overheden, opdrachtgevers, marktpartijen, kennisinstellingen en bewoners om een circulaire bouweconomie mogelijk te maken. Een gecombineerde inzet op alle circulaire strategieën is noodzakelijk om de doelen voor 2050 te bereiken.
Uitgaand van een transitie naar een volledig circulaire woningsector tegen 2050, met een tussendoel van 50 procent circulariteit in 2030, werden zowel nieuwbouw als de verbetering en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad onder de loep genomen.
Toename
De onderzoekers van TNO verwachten dat de vraag naar materialen (dus ook nieuwe) hoog blijft, ondanks de inzet van circulaire strategieën. Zij verwachten een toename in de komende decennia door zowel nieuwbouw als woningverbeteringen en verduurzaming. De toepassing van circulaire maatregelen, zoals het optoppen van woningen en biobased bouwen, draagt bij aan de vermindering van conventioneel materiaalgebruik en de impact op klimaat en milieu. Echter, conventionele materialen zoals beton en staal blijven belangrijk vanwege hun brede toepassing en de beperkte beschikbaarheid van alternatieven op korte termijn.
Andere aanpak
Ondanks circulaire maatregelen blijft de bouw grote impact hebben op het milieu en het klimaat. Dit wijst op de behoefte aan meer en betere combinaties van circulaire maatregelen. Zoals bijvoorbeeld het gebruiken van biobased materialen voor de verduurzaming en transformatie van kantoorpanden tot woningen. Daarnaast pleiten de onderzoekers voor een andere aanpak van circulariteit in de woningsector. De huidige aanpak schiet namelijk tekort door de nadruk te leggen op ‘zachte’ sturingsmechanismen en projectgerichte aanpak. Er is een andere aanpak met een brede set indicatoren nodig om het volledige potentieel van circulariteit te benutten.
Aanbevelingen
De TNO-onderzoekers willen dat er beter gebruik wordt gemaakt van bestaande kansen in de woon- en bouwagenda om circulaire maatregelen structureel te integreren in zowel bouwplannen als de gehele achterliggende ketens. Daarnaast moet circulariteit een integraal onderdeel worden van de warmtetransitie. Dit omvat onder andere het bevorderen van duurzame isolatiematerialen en installatietechniek. Een cruciaal punt is het stimuleren van biobased en duurzaam geproduceerde materialen. Dit kan worden ondersteund door CO2-beprijzing en striktere aanbestedingseisen.
Alles vraagt om gecoördineerde actie van overheden en andere opdrachtgevers, waarbij juridische en operationele barrières worden aangepakt en op een brede set aan circulaire strategieën en maatregelen wordt ingezet.
